Zezwolenie a karta pobytu — to nie to samo
Warto od razu rozróżnić dwa pojęcia, które łatwo pomylić: zezwolenie to decyzja administracyjna wojewody, a karta pobytu — fizyczny, plastikowy dokument potwierdzający tę decyzję. Kartę wydaje się dopiero po pozytywnej decyzji i pobraniu odcisków palców, nie od razu.
Pobyt czasowy — najpopularniejsza opcja
Zezwolenie na pobyt czasowy to najczęściej wybierana ścieżka, dedykowana osobom planującym pobyt w Polsce dłuższy niż trzy miesiące. Wydawane jest na czas określony — od 3 miesięcy do maksymalnie 3 lat — i nie odnawia się automatycznie. Po wygaśnięciu trzeba złożyć kolejny wniosek.
Główne powody, dla których wydaje się to zezwolenie: praca (w tym praca sezonowa i oddelegowanie), studia, prowadzenie działalności gospodarczej, więzi rodzinne oraz inne okoliczności opisane w ustawie o cudzoziemcach.
Co daje pobyt czasowy w praktyce: w określonych przypadkach prawo do pracy bez dodatkowych zezwoleń, prawo do rejestracji w ZUS i NFZ, możliwość założenia konta w banku, podpisywania umów oraz podróżowania po strefie Schengen do 90 dni w ciągu 180 dni.
Pobyt stały — dla ograniczonej grupy
To bezterminowa decyzja administracyjna, gwarantująca uprawnienia zbliżone do praw obywatelskich (z wyłączeniem praw wyborczych). Nie jest to jednak ścieżka dostępna dla każdego — dotyczy przede wszystkim:
- posiadaczy ważnej Karty Polaka lub osób o udokumentowanym polskim pochodzeniu,
- małżonków obywatela RP (związek od co najmniej 3 lat i co najmniej 2 lata nieprzerwanego pobytu czasowego przed wnioskiem),
- dzieci obywatela RP lub cudzoziemca z pobytem stałym,
- osób ze statusem uchodźcy lub ochroną uzupełniającą po wymaganym okresie legalnego pobytu.
Opłata skarbowa za udzielenie zezwolenia na pobyt stały wynosi 640 zł, do tego dochodzi opłata za wydanie samej karty — 50 zł.
Rezydent długoterminowy UE — najwyższy próg wymagań
Status rezydenta długoterminowego UE wymaga wykazania nieprzerwanego, legalnego pobytu w Polsce przez co najmniej 5 lat, stabilnego źródła dochodu oraz certyfikowanego potwierdzenia znajomości języka polskiego na poziomie co najmniej B1.
Jak i gdzie złożyć wniosek
Wniosek o pobyt czasowy trzeba złożyć osobiście, najpóźniej w ostatnim dniu legalnego pobytu, w urzędzie wojewódzkim właściwym dla miejsca zamieszkania.